न्यूज अभियान
हरेक खबर विशेष खबर

क्रेमलिनको दबाबका कारण बन्द हुन लागेको घोषणा गरेको रुसको प्रमुख स्वतन्त्र अखबार ‘नोभाया गाजेता’ले सोमबार अन्तिम सम्पादकीय बैठक आयोजना गर्दै आफ्नो कार्यालय खाली गरेको छ ।

    अभिव्यक्ति स्वतन्त्रतामाथि कडा नियन्त्रण र सरकारका आलोचकविरुद्ध अभियान चलिरहेका बेला यो अखबार लामो समयसम्म रुसी सत्ता र युक्रेनमाथि रुसले गरेको आक्रमणको खुलेर आलोचना गर्ने सीमित सञ्चारमाध्यममध्ये एक थियो ।

    रुसी अधिकारीले अखबारलाई ‘विदेशी एजेन्ट’को संज्ञा दिएका थिए । यसका पत्रकारहरूलाई पक्राउ गर्नुका साथै सोधपुछसमेत गरिएको थियो ।

    रुसी सञ्चारमाध्यम ‘सोटा भिजन’ र ‘ओस्तोरोज्नो नोभोस्ती’का अनुसार अखबारले सोमबार अन्तिम सम्पादकीय बैठक आयोजना गरेको थियो ।

    ‘ओस्तोरोज्नो नोभोस्ती’ले सार्वजनिक गरेका तस्बिरमा प्रधान सम्पादक सर्गेई सोकोलोभले हत्या गरिएका पत्रकारहरूका तस्बिर कार्यालयको भित्ताबाट हटाउँदै गरेको देखिन्छ । ती पत्रकारको हत्या उनीहरूले गरेको खोजमूलक पत्रकारितासँग सम्बन्धित रहेको मानिँदै आएको छ ।

    हटाइएका तस्बिरमध्ये पत्रकार अन्ना पोलितकोभस्कायाको तस्बिर पनि थियो । उहाँले चेचेन्यामा रुसी सेनाबाट भएका दुव्र्यवहारका आरोपबारे वर्षौँसम्म खोजमूलक समाचार लेख्नुभएको थियो । उहाँ राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिनको शासनकालका प्रारम्भिक र मुखर आलोचकसमेत हुनुहुन्थ्यो । सन् २००६ अक्टोबरमा पुटिनको जन्मदिनकै दिन उहाँलाई आफ्नै अपार्टमेन्टमा मृत फेला पारिएको थियो ।  
    
    गत महिना सार्वजनिक एक भावुक भिडियो सन्देशमा प्रधान सम्पादक सोकोलोभले अखबारको ‘हत्या गरिएको’ बताउनुभएको थियो । रुसी अधिकारी र सुरक्षा निकायले सम्पादकीय टोलीलाई काम बन्द गर्न बाध्य पारेकाले अखबार बन्द गर्नुपरेको उहाँको भनाइ थियो ।

– ‘विनाशकारी प्रहार’ –

    ‘रिपोर्टर्स विदाउट बोर्डर्स’ र ‘एमनेस्टी इन्टरनेसनल’ लगायत मानव अधिकारवादी संस्थाहरूले अखबार बन्द गर्ने निर्णयको निन्दा गरेका छन् ।

    अक्टोबरमा जारी विज्ञप्तिमा संयुक्त राष्ट्रसङ्घका मानव अधिकार प्रमुख भोल्कर टर्कले अखबार बन्द हुनुलाई रुसमा बाँकी रहेका स्वतन्त्र सञ्चारमाध्यममाथि गरिएको ‘अर्को विनाशकारी प्रहार’ भन्नुभएको थियो । 

    क्रेमलिनका प्रवक्ता दिमित्री पेस्कोभले सोमबार यसलाई ‘परिवर्तनको सामान्य चक्र’को संज्ञा दिनुभएको छ ।

    पत्रकारहरूसँग कुरा गर्दै उहाँले रुसमा स्वतन्त्र सञ्चारमाध्यमको युग अन्त्य हुँदैछ भन्नु गलत हुने बताउनुभयो । रुसी सञ्चारमाध्यम विविधतापूर्ण रहेको र प्रतिस्पर्धात्मक वातावरणमा विकास भइरहेको उहाँको दाबी थियो ।

    युक्रेनमा युद्ध सुरु भएयता रुसले सञ्चारमाध्यममाथि कडा सेन्सरसिप लागू गरेको छ । त्यसका कारण अधिकांश स्वतन्त्र सञ्चारमाध्यम निर्वासनमा जान बाध्य भएका छन् ।

    मिडिया फ्रिडम गठबन्धनका सहअध्यक्ष बेलायत र फिनल्यान्डले संयुक्त विज्ञप्ति जारी गर्दै अखबार बन्द हुनुलाई रुसमा स्वतन्त्र पत्रकारितामाथि जारी दबाबको स्पष्ट सङ्केत भनेका छन् । उनीहरूले रुसलाई स्वतन्त्र सञ्चारमाध्यम र पत्रकारमाथिको दमन अन्त्य गर्न आह्वान गरेका छन् ।

    सन् १९९३ मा सोभियत सङ्घको विघटनपछि स्थापना भएको ‘नोभाया गाजेता’ मानव अधिकार उल्लङ्घनका घटनाको खोज तथा दस्तावेजीकरण गर्ने रुसको प्रतिष्ठित सञ्चारमाध्यममध्ये एक थियो ।
---